ငွေကြေးဆိုင်ရာ စိတ်ပညာ (ပိုက်ဆံသုံးတဲ့ပုံစံကို ပြောင်းလဲနိုင်မယ့် အတွေးအခေါ်များ)

ငွေကြေးလွတ်လပ်မှု (Financial Freedom) ဟာ ဘတ်ဂျက်ချမှတ်ခြင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်း စတဲ့ သင်္ချာနည်းကျ နည်းလမ်းတွေအပေါ်မှာသာ မူတည်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပိုအရေးကြီးတာကတော့ မိမိရဲ့ ငွေကြေးဆိုင်ရာ စိတ်နေသဘောထား (Financial Psychology) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လူအများစုဟာ ငွေကြေးဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို ဆင်ခြင်တုံတရားနဲ့ မချဘဲ စိတ်ခံစားမှုနဲ့ ချမှတ်လေ့ရှိပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ ငွေကြေးဆိုင်ရာ စိတ်ပညာရဲ့ အရေးပါပုံနဲ့ သင့်ရဲ့ အတွေးအခေါ်ကို ပြောင်းလဲခြင်းအားဖြင့် ပိုက်ဆံနဲ့ ပိုကောင်းတဲ့ ဆက်ဆံရေးကို ဘယ်လို တည်ဆောက်နိုင်မလဲဆိုတာကို ဖော်ပြပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

စိတ်နေသဘောထားကို ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် ငွေကြေးကို ထိန်းချုပ်ပါ

၁။ အမှားကို လက်ခံပြီး ရှေ့ဆက်ပါ (Acknowledge and Move Past Mistakes)

ငွေကြေးအမှားတွေ (ဥပမာ- မဆင်မခြင် သုံးစွဲမိတာ၊ အကြွေးများသွားတာ) လုပ်မိတာဟာ လူတိုင်း ဖြစ်တတ်တဲ့ အရာပါ။ အရေးကြီးတာက အဲဒီအမှားတွေအတွက် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြစ်တင်နေတာကို ရပ်တန့်ပြီး ရှေ့ဆက်ဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

သင်ခန်းစာ ယူပါ: ယခင်က ဘယ်နေရာမှာ မှားခဲ့သလဲ၊ ဘာကြောင့် မှားခဲ့သလဲဆိုတာကို စိတ်ခံစားမှု မပါဘဲ ဘက်မလိုက်ဘဲ သုံးသပ် ပါ။ အဲဒီအမှားတွေကနေ သင်ယူပြီး နောက်တစ်ကြိမ် မဖြစ်အောင် ရှောင်ကြဉ်ဖို့ အာရုံစိုက်ပါ။

အပြစ်တင်ခြင်းကို ရပ်တန့်ပါ: ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဝေဖန်နေခြင်းဟာ စိတ်ဖိစီးမှုကို ပိုများစေပြီး ငွေကြေးဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ "အတိတ်က အမှားတွေဟာ သင်ခန်းစာပဲ" လို့ သတ်မှတ်ပြီး လက်ရှိနဲ့ အနာဂတ်အတွက်ကိုသာ အာရုံစိုက်ပါ။

၂။ လိုအင်ဆန္ဒနှင့် လိုအပ်ချက်ကို ခွဲခြားပါ (Distinguish Between Needs and Wants)

ကျွန်တော်တို့ ငွေကို သုံးတဲ့အခါ လိုအပ်ချက် (Needs) လား၊ လိုအင်ဆန္ဒ (Wants) လားဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ခွဲခြားသိဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ လူတွေဟာ လိုအင်ဆန္ဒကို ချက်ချင်း ဖြည့်ဆည်းချင်တဲ့ သဘာဝရှိပါတယ်။

၂၄ နာရီ စောင့်ဆိုင်းနည်း: တစ်ခုခုကို ဝယ်ယူဖို့ စိတ်အားထက်သန်လာတဲ့အခါ ချက်ချင်းမဝယ်ဘဲ ၂၄ နာရီ စောင့်ကြည့် ပါ။ ဒီအချိန်အတွင်းမှာ စိတ်ခံစားမှုက လျော့ကျသွားပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဆင်ခြင်တုံတရားနဲ့ ပြန်စဉ်းစားနိုင်ဖို့ အခွင့်အရေးရစေပါတယ်။

တန်ဖိုးကို ဦးစားပေးပါ: မိမိဘဝမှာ ဘာတွေက တန်ဖိုးအရှိဆုံးလဲ (ဥပမာ- မိသားစု၊ ကျန်းမာရေး၊ အတွေ့အကြုံ) ဆိုတာကို သတ်မှတ်ပြီး အဲဒီတန်ဖိုးတွေနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ အရာတွေအတွက်သာ ငွေကို သုံးစွဲဖို့ လေ့ကျင့်ပါ။

၃။ ကိုယ့်ရဲ့ ငွေကြေးဆိုင်ရာ ဇာတ်ကြောင်းကို ပြန်ရေးပါ (Rewrite Your Money Narrative)

လူတိုင်းမှာ ငွေနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ကိုယ်ပိုင် ဇာတ်လမ်း သို့မဟုတ် ယုံကြည်ချက်တွေ ရှိကြပါတယ်။ ဥပမာ- "ငါ ဘယ်တော့မှ ချမ်းသာမှာ မဟုတ်ဘူး" သို့မဟုတ် "ငွေဆိုတာ ညစ်ပတ်တယ်" စတဲ့ အတွေးအခေါ်တွေဟာ ငွေဝင်လာဖို့ကို တားဆီးထားတတ်ပါတယ်။

အနုတ်သဘောဆောင်တဲ့ ယုံကြည်ချက်ကို ရှာဖွေပါ: ငွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး သင့်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ဘယ်လို အနုတ်သဘောဆောင်တဲ့ အတွေးအခေါ်တွေ ရှိနေသလဲဆိုတာကို ရှာဖွေပါ။

အကောင်းသဘောဆောင်တဲ့ ယုံကြည်ချက်နဲ့ အစားထိုးပါ: အဲဒီအတွေးအခေါ်တွေကို "ငါဟာ ပညာရှိရှိ သုံးစွဲတတ်သူ ဖြစ်တယ်"၊ "ငွေကြေးလွတ်လပ်မှုကို ငါ ရယူနိုင်တယ်" စတဲ့ အကောင်းသဘောဆောင်တဲ့ ယုံကြည်ချက် တွေနဲ့ အစားထိုးပြီး နေ့စဉ် ပြောဆိုနေထိုင်ပါ။

၄။ လူမှုရေး ဖိအားကို တွန်းလှန်ပါ (Resist Social Pressure and "Keeping Up")

အခြားသူတွေရဲ့ ဘဝကို ကြည့်ပြီး ကိုယ့်ရဲ့ဘဝကို နှိုင်းယှဉ်တာ၊ သူများလို ဖြစ်အောင် ကြိုးစားတာ (Keeping up with the Joneses) ဟာ မလိုအပ်တဲ့ အကြွေးတွေနဲ့ အသုံးစရိတ်တွေကို ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။

ကိုယ့်ပတ်လမ်းကို ကိုယ်နေပါ: အခြားသူတွေရဲ့ ဝယ်ယူမှုပုံစံ၊ လူမှုကွန်ရက်ပေါ်က ပုံရိပ်တွေကို ဂရုမစိုက်ပါနဲ့။ သင့်ရဲ့ ဘတ်ဂျက်နဲ့ ပန်းတိုင်ကိုသာ အာရုံစိုက်ပါ။

"အမြင်" အတွက် မသုံးစွဲပါနဲ့: သူများ အထင်ကြီးအောင် ဝယ်ယူသုံးစွဲခြင်းဟာ ရေရှည်မှာ ဘဏ္ဍာရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ ပျော်ရွှင်မှုဟာ ပစ္စည်းဥစ္စာတွေထက် ငွေကြေးလုံခြုံမှုနဲ့ ပိုပြီး ဆက်စပ်နေတယ်ဆိုတာကို အမြဲတမ်း သတိရပါ။

ငွေကြေးဆိုင်ရာ စိတ်ပညာကို နားလည်ခြင်းဟာ သင့်ဘဝရဲ့ ငွေကြေးကို ထိန်းချုပ်ဖို့အတွက် အရေးကြီးတဲ့ ပထမဆုံး ခြေလှမ်းပါပဲ။ သင့်ရဲ့ အတွေးအခေါ်တွေကို ပြောင်းလဲခြင်းအားဖြင့် စိတ်ဖိစီးမှုကင်းပြီး ပိုမိုပျော်ရွှင်တဲ့ ငွေကြေးဘဝကို ဖန်တီးနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ပိုက်ဆံနဲ့ပတ်သက်တဲ့ သင့်ရဲ့ စိတ်နေသဘောထားကို ဘယ်လိုပြောင်းလဲဖို့ ကြိုးစားမလဲ။